Ankara Üniversitesi

Başvuru Sahibi:

Ankara Üniversitesi (Sn. Cemal Koçak)

Proje Adı:

Mozambik Anne ve Bebek Sağlığını Koruma Projesi

Bu Ödüle Başvurduğunuz Uygulama / Proje Hakkında Bilgi Veriniz:

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Tanıl Kendirli (Çocuk Yoğun Bakım Uzmanı, Proje Koordinatörü), Prof. Dr. Ergin Çiftçi (Çocuk Enfeksiyon Uzmanı), Prof. Dr. Ömer Erdeve (Yenidoğan Uzmanı), Doç. Dr. Gülşah Aynaoğlu Yıldız (Kadın hastalıkları ve Doğum-Perinatoloji Uzmanı), Doç. Dr. Bulut Varlı (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı),  Doç. Dr. Cemal Koçak (Halk Sağlığı-Epidemiyoloji uzmanı) olarak Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar’ın görevlendirmesiyle, Türk İletişim ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından desteklenen “Mozambik Anne ve Bebek Sağlığını Koruma Projesi” kapsamında 27 Ekim-1 Kasım 2025 tarihleri arasında Maputo Merkez Hastanesi’nde 40 katılımcıya 5 günden oluşan eğitim programı gerçekleştirilmiştir. Eğitim programı kapsamında; anne ve çocuk sağlığı göstergeleri, gebelik izlemi, anne ve bebek ölümlerini etkileyen faktörler ve önlenmesi, kadınlarda jinekolojik kanser taramaları, güvenli annelik, yenidoğan bebeklerde sepsis, kritik çocuk hastanın değerlendirilmesi, çocuklarda temel ve ileri yaşam desteği, travmalı çocuk hastaya yaklaşım, çocuklarda sıvı tedavisi, alt ve üst solunum yolu enfeksiyonları, ateşi olan çocuğa yaklaşım, çocuklarda döküntülü hastalıklara yaklaşım gibi temel konuları içeren 20 teorik ders ve kadın hastalıkları doğum, yenidoğan yoğun bakım, çocuk acil ve çocuk servislerinde alanda çalışan doktorlarla eğitim vizitleri gerçekleştirilmiştir. Eğitimlerde kullanılan maketler Mozambik Sağlık Bakanlığı'na hediye edilmiştir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı ziyaret edilmiş, Ndlavela Sağlık Merkezi ve Matola Hastanesi’ne saha ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. TİKA’nın organizatörlüğünde ülkenin ulusal TV kanalının stüdyosunda halka yönelik eğitim videoları çekilmiştir. Bu projeden 1 yıl önce gerçekleştirilen Gambiya Anne ve Bebek Sağlığını Koruma Projesi'nde de eğitimler verildikten sonra 14 kursiyer Ankara'ya gelmiş, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesinde eğitimler almıştır. Ayrıca TİKA aracılığıyla Gambiya'ya çok sayıda tıbbi malzeme desteği sağlanmıştır. Mozambik Projesi'nin devamında da aynı şekilde bir sıralama takip edilmesi planlanmaktadır.  

Uygulama / Projenizde Yenilikçi(inovatif) ve Farklılık Yaratan, Ölçülebilir ve İzlenebilir Başlıca Unsurlar Nelerdir?

Proje; anne–bebek–çocuk sağlığını çok disiplinli bir yaklaşımla ele alması, teorik eğitimleri klinik saha uygulamaları ve vizitlerle birleştirmesi, yerel ihtiyaçlara göre uyarlanmış içerik sunması, eğitimde kullanılan maketlerin Mozambik Sağlık Bakanlığı’na devredilerek kalıcı kapasite oluşturması ve sağlık çalışanlarına yönelik eğitimi ulusal TV aracılığıyla toplumsal farkındalık faaliyetleriyle desteklemesi yönleriyle yenilikçi ve farklılık yaratıcıdır; 5 gün süren programda 40 sağlık çalışanına 20 teorik ders verilmesi, birden fazla klinik birimde uygulamalı eğitim ve saha ziyaretleri yapılması, somut eğitim materyallerinin devri ve medya çıktılarının üretilmesi sayesinde proje çıktıları nicel olarak ölçülebilir, tarih–mekân, katılımcı listeleri, eğitim programları ve kurumsal raporlama yoluyla da izlenebilir niteliktedir. Ayrıca, Ankara Üniversitesi – TİKA – Mozambik Sağlık Bakanlığı – Ulusal Hastaneler arasında koordinasyon sağlayarak Uluslararası Düzeyde Kurumsal İş Birliği sağlamıştır. 

Uygulama / Projenizin Hastalara veya Sağlık Paydaşlarına Etkileri / Katkıları Nelerdir?

Bu proje; anne, yenidoğan ve çocuk sağlığı alanlarında çalışan sağlık profesyonellerinin bilgi ve klinik becerilerini güçlendirerek gebelik izlemi, güvenli doğum, yenidoğan sepsisi, acil ve kritik çocuk hasta yönetimi gibi yaşamsal konularda daha erken tanı ve etkili müdahale yapılmasını sağlamış, böylece anne ve bebek ölümleri ile önlenebilir hastalık ve komplikasyonların azaltılmasına katkı sunmuştur. Uygulamalı eğitimler ve klinik vizitler sayesinde hasta bakım kalitesi ve standartları yükselirken, eğitim maketlerinin yerel kurumlara devri ile sürekli mesleki gelişim desteklenmiş, sağlık sisteminin kurumsal kapasitesi güçlendirilmiştir. Sağlık Bakanlığı ve farklı sağlık kuruluşlarıyla kurulan iş birliği, ulusal düzeyde bilgi paylaşımı ve koordinasyonu artırmış; ulusal TV aracılığıyla halka yönelik hazırlanan eğitim videoları ise anne–bebek sağlığı konusunda toplumsal farkındalığı artırarak hizmetlere başvuru ve koruyucu sağlık davranışlarının güçlenmesine katkıda bulunmuştur.