Biruni Üniversitesi

“Dil ve Konuşma Becerilerimle İlkokula Hazırım” projesi, Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü tarafından Çekmeköy’de yürütülen uygulamalı bir sosyal sorumluluk girişimidir. Proje, 4–6 yaş aralığındaki konuşma sesi bozukluğu (KSB) tanılı 28 çocuğa yönelik okul içerisinde bireysel ve yapılandırılmış terapi hizmeti sunarak erken müdahalenin etkisini ve uygulanabilirliğini göstermeyi amaçlamıştır.

Okul ortamında dil ve konuşma bozukluklarına yönelik müdahaleler erken tanı ve erişim açısından hayati öneme sahiptir; sınıf içi uygulamalar çocukların doğal iletişim bağlamlarında desteklenmesini, aile ve öğretmenlerle eş zamanlı iş birliğini ve okul‑öğretim süreçlerine entegrasyonu sağlar. Türkiye’de okul temelli dil ve konuşma terapisi uygulamaları henüz yaygınlaşmamış olup, hizmetlerin büyük kısmı klinik merkezlere odaklanmakta; bu durum erişim eşitsizlikleri ve erken müdahale fırsatlarının kaçırılmasına yol açmaktadır. “Dil ve Konuşma Becerilerimle İlkokula Hazırım” projesi, bu ihtiyaç çerçevesinde okullarda uygulanabilir, sürdürülebilir bir modelin pilotini sunarak hem çocukların eğitimsel başarısını desteklemeyi hem de ülke çapında benzer uygulamaların yaygınlaşması için örnek oluşturmayı amaçlamıştır.

Şubat–Mayıs 2025 döneminde gerçekleştirilen proje kapsamında, 4–6 yaş aralığındaki 28 çocuğa haftada bir 40 dakikalık bireysel seanslar verilmiş; toplam müdahale süresi 16 hafta olarak uygulanmıştır. Terapi yaklaşımı, hedef ses öğretimi, fonolojik farkındalık etkinlikleri, oyun‑temelli pekiştirme ve motokinestetik tekniklerin bireysel ihtiyaçlara göre uyarlanması esasına dayandırılmıştır. Uygulama son sınıf Dil ve Konuşma Terapisi öğrencileri tarafından yürütülmüş ve proje yürütücüsü akademisyen tarafından düzenli süpervizyon desteği sağlanmıştır. Süreç boyunca aileler ve öğretmenlerle iş birliği tesis edilerek müdahalenin hem ev hem de okul bağlamında desteklenmesi temin edilmiştir.

Ön‑son test değerlendirmeleri sonucunda, katılımcıların fonetik ve fonemik envanterlerinde, konuşma anlaşılırlıklarında ve Türkçe Sesletim ve Sesbilgisi Testi (SST) başta olmak üzere uygulanan standart ölçümlerin puanlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler tespit edilmiştir. Birçok çocuk, başlangıçta üretemediği sesleri kazanmış; yüzdelik dilimlerde kayda değer yükselmeler gözlemlenmiştir. Bu kazanımların, çocukların ilkokula dilsel açıdan daha hazır başlamalarını destekleyerek okuryazarlık öncesi beceriler ve sosyal etkileşimler üzerinde olumlu etkiler yaratma potansiyeline işaret ettiği değerlendirilmiştir. Öte yandan bazı bireylerde gözlemlenen sınırlı değişimler müdahale süresinin kısalığı ve bireysel farklılıklara bağlanmış; bu bulguların daha geniş örneklem ve uzun dönem izlemeyi içeren gelecekteki çalışmalarda doğrulanmasının yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.

Proje, okul temelli dil ve konuşma terapisi uygulamalarının sürdürülebilir bir pilot modelini sunmakta ve üniversite‑okul iş birliğinin yerel düzeyde nasıl yapılandırılabileceğine dair somut kanıtlar sağlamaktadır. Doktorclub Awards 2025 finalistliği, bu modelin toplumsal değerini ve etkisini bağımsız jüri tarafından doğrulamış olup, görünürlük ve destek aracılığıyla daha fazla çocuğa ulaşma olanağı sunmaktadır.

Destekleriniz ve oylarınız ile bu tür erken müdahale programlarının yaygınlaşmasına katkı sağlayabiliriz.

Proje Yürütücüsü Dr. Öğretim Üyesi Dilber KAÇAR KÜTÜKÇÜ

Biruni Üniversitesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü (İngilizce)