Eyesoft Bilişim
Finalista Doktorclub Awards 2025
Categoria: Yılın Sağlık Girişimi Ödülleri - Yılın Ar-Ge / İnovasyon Uygulaması
EYE-LEXIA: Yapay Zeka Destekli Disleksi Ön Tanı Sistemi
EYESOFT Bilişim
Eyesoft Bilişim Eğitim Yayıncılık İletişim ve
Danışmanlık A.Ş., Prof. Dr. Kürşat Çağıltay, Bilgisayar Yüksek Mühendisi
Sevilay İmre ve Dr. Mehmet Dönmez tarafından 2017 yılında kurulmuştur. Şirketin
ana faaliyet alanları eğitim teknolojileri ve insan bilgisayar etkileşimi olup;
uzaktan eğitim sistemleri, artırılmış ve sanal gerçeklik temelli eğitim
uygulamaları, göz izleme teknolojileri ve yenilikçi dijital projeler
geliştirmektedir.
Eyesoft’un en
önemli yetkinliklerinden biri, akademik bilgi birikimi ile saha deneyimini bir
araya getiren yapısıdır. Üniversitelerle kurduğu güçlü iş birlikleri sayesinde
araştırma temelli teknolojileri uygulanabilir ve toplumsal fayda üreten
projelere dönüştürebilmektedir.
EYE-LEXIA Yapay Zekâ Destekli Disleksi Ön Tanı Sistemi
Erken fark etmek,
bir çocuğun hayatını değiştirebilir.
Disleksi, okul
çağındaki çocukların yaklaşık %5-10’unu etkileyen bir özgül öğrenme güçlüğüdür.
Ancak çoğu vakada risk belirtileri erken dönemde fark edilememekte; çocuklar
yıllar boyunca “dikkatsiz”, “isteksiz” veya “yetersiz” olarak
etiketlenebilmektedir. Bu gecikme; akademik başarısızlık, özgüven kaybı ve
psikososyal sorunlara zemin hazırlayabilmektedir.
EYE-LEXIA Yapay
Zekâ Destekli Disleksi Ön Tanı Sistemi, disleksi riskinin erken dönemde
belirlenmesini desteklemek amacıyla TÜBİTAK TEYDEB 1501 desteğiyle yürütülen
disiplinlerarası bir Ar-Ge projesi kapsamında geliştirilmiştir.
Proje; özel
eğitim, yapay zeka ve insan-bilgisayar etkileşimi alanlarında uzman akademik
danışmanlarımızla birlikte tasarlanmış; ilkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerine
yönelik gerçek saha verileriyle doğrulanmıştır.
EYE-LEXIA’nın
temel amacı, klinik tanı süreçlerinin yerini almak değil; riskli profilleri
erken aşamada belirleyerek çocukların zamanında ilgili uzmanlara
yönlendirilmesini kolaylaştırmaktır.
Sistem; göz
izleme verileri, sesli okuma kayıtları ve davranışsal okuma göstergelerini çok
boyutlu olarak analiz eden yapay zekâ modellerine dayanmaktadır. Okuma süresi,
geri gitmeler, satır atlamalar, hata örüntüleri ve tepki süreleri gibi
parametreler birlikte değerlendirilerek risk analizi yapılır. Türkçe dil
yapısına ve ilkokul müfredatına özgü olarak geliştirilen içerikler üzerinden
veri toplanır.
Elde edilen
çıktılar; öğretmenler ve aileler için anlaşılır risk raporları sunarken, ilgili
sağlık profesyonellerine yönlendirme sürecini destekler. Böylece erken müdahale
olasılığı artar ve çocukların akademik ve psikososyal gelişim kayıplarının
önüne geçilmesi hedeflenir.
Farklı okul ve
rehabilitasyon merkezlerinde gerçekleştirilen pilot uygulamalar, sistemin
sahada uygulanabilir ve ölçeklenebilir bir ön değerlendirme aracı olduğunu
göstermiştir.
Ar-Ge sürecinde:
- 30 kurumda (23 okul + 7 rehabilitasyon merkezi)
veri toplanmış,
- Yaklaşık 350 öğrenci ile saha çalışması
gerçekleştirilmiş,
- Veri kalitesi kriterlerine göre en son aşamada
206 öğrencinin verisi yapay zeka modeli geliştirme sürecinde
kullanılmıştır.
- 94 disleksi tanısı / riski bulunan ve 112 kontrol
grubunda olan öğrencinin verileri analiz edilmiştir.
- Toplam 8 farklı makine öğrenmesi modeli
geliştirilmiş ve performans karşılaştırmaları yapılmıştır. Pilot veri seti
üzerinde yapılan analizlerde, en başarılı modelin disleksi riski taşıyan
öğrencileri ayırt etmede yaklaşık %95 doğruluk
oranına ulaştığı görülmüş; bu model seçilerek pilot tarama
uygulamalarına geçilmiştir. Elde edilen bu sonuç, sistemin erken tarama ve
yönlendirme amaçlı kullanım potansiyelini ortaya koymaktadır.
- Ankara’da iki ilkokulda gerçekleştirilen pilot
uygulamalar sonrasında, sistem tarafından disleksi açısından risk
göstergeleri belirlenen öğrencilerin öğretmenleri ve aileleri
bilgilendirilmiş; gerekli durumlarda uzman değerlendirmesine başvurulması
önerilmiştir. Pilot sonuçlar, sahada risk grubunda yer alabilecek ve daha
önce fark edilmemiş öğrencilerin önemli bir bölümünün erken dönemde
belirlenebileceğini göstermiştir.
EYE-LEXIA klinik
tanı koymaz; ancak veri temelli ve etik çerçevede yapılandırılmış ön
değerlendirme çıktılarıyla uzman yönlendirme süreçlerini destekler.
Bilimsel yöntemle
geliştirilen, sahada test edilen, ölçeklenebilir ve düşük maliyetli yapısı
sayesinde EYE-LEXIA; eğitim ve sağlık alanlarını bir araya getiren ve erken
müdahaleyi merkeze alan, bilimsel temelli ve yüksek toplumsal etki
potansiyeline sahip yerli bir dijital sağlık inovasyonudur. Ar-Ge niteliği,
yenilikçi yaklaşımı ve topluma sağladığı katma değer nedeniyle Ar-Ge/İnovasyon
uygulaması alanında örnek bir uygulama olarak değerlendirilmesini diliyoruz.
Saygılarımızla,
Eyesoft
Bilişim