Uz.Dr. Hazal Artuvan Korkmaz

BAŞLIK: Sağlıklı Yetişkinlerde Dinlenme Durumu EEG Güç Spektral Yoğunluğu: Dikkat Skorları ve Sözel Akıcılık Performansı ile İlişkiler

ÖZET

Uz. Dr. Hazal Artuvan Korkmaz, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalında görev yapan bir hekim ve araştırmacıdır. Araştırma projelerinde, insan beyninin elektrofizyolojik özellikleri ile bilişsel işlevler arasındaki ilişkileri anlamaya, beyin yanallaşmasına ve okuma araştırmalarına odaklanmaktadır.

Finale kalan bu projede, sağlıklı genç yetişkin bireylerde dinlenim hâlindeki EEG güç spektral yoğunluğu (PSD) ile dikkat, sözel akıcılık ve sözel çalışma belleği performansı arasındaki ilişkiler kapsamlı biçimde incelenmiştir. Çalışma, klinik tanı almamış bireylerde EEG temelli parametrelerin bilişsel performansla ne ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Araştırma kapsamında EEG kayıtları, gözler kapalı dinlenim durumunda alınmış; delta, teta, alfa ve beta frekans bantları frontal–posterior bölgeler ve sağ–sol hemisfer düzeyinde analiz edilmiştir. Davranışsal değerlendirmelerde ASRS (erişkin dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu öz bildirim ölçeği), Stroop Testi, Sözel Akıcılık ve Sözel Çalışma Belleği testleri birlikte kullanılarak, EEG verileri çok boyutlu bilişsel ölçütlerle ilişkilendirilmiştir.

Elde edilen bulgular, literatüre uyumlu şekilde sağlıklı bireylerde posterior dominanslı alpha ve delta aktivitesinin belirgin olduğunu, ayrıca sol frontal delta gücü ile Stroop performansı arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Buna karşın, literatürde sıklıkla vurgulanan teta/beta oranının, klinik tanı almamış bireylerde davranışsal ölçütlerle anlamlı bir ilişki göstermediği ortaya konmuştur. Bu sonuçlar, EEG biyobelirteçlerinin klinik olmayan popülasyonlarda genellenebilirliğinin kısıtlı olduğuna dair önemli bir katkı sunmaktadır.

Proje; Türkçe konuşan sağlıklı bireylerden elde edilen özgün verilerle, EEG’nin dikkat ve yürütücü işlevlerle ilişkisini sorgulayan öncül çalışmalardan biri olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca, EEG analizlerinin standartlaştırılmış ve tekrarlanabilir yöntemlerle yürütülmesi, çalışmanın bilimsel güvenilirliğini güçlendirmektedir.

Bu çalışma, EEG tabanlı nörobilişsel belirteçlerin geliştirilmesine yönelik gelecekteki klinik ve translasyonel araştırmalar için sağlam bir referans çerçevesi sunmakta; aynı zamanda sağlık alanında ölçülebilir, nesnel ve kültüre duyarlı değerlendirme yaklaşımlarına katkı sağlamaktadır.